gardar
Note: inf.
Significati
-
guardare, osservare
- Ieu non vuelh que tu regardes areyre, an vuelh que a mi gardes (cat. 2 pr. cong.) (Libre de Sidrac, Bertran Boysset v. 684)
- car ellas gardan ben aquella ley que Dieus lur a donada (cat. 6 pr. ind.) (Libre de Sidrac, Bertran Boysset v. 495)
- A gran honor vuelh que sias gardatz.(2 pass. cong.) (cat. v.) (Daurel e Beton, anon. v.1237)
- qar, s'un flum d'un pont fort gardatz (BdT 016,005, Albertet de Sestaro v. 57)
- Gardatz cum es bella, fresca e grassa! (BdT 016,013, Albertet de Sestaro v. 45)
- Mas si l'ome lo garda (Aisi son las naturas d'alcus auzels e d'alcunas bestias, anon. v. 52)
-
custodire, proteggere, badare, conservare
- s'i aiustan grans companhas d'angels amb aquel que la garda e la governa (cat. 3 pr. ind.) (Libre de Sidrac, Bertran Boysset v. 848)
- Cherubin fon l'angels que gardet lo fuoc que destren lo cors (cat. 3 perf. ind.) (Libre de Sidrac, Bertran Boysset v. 652)
- Lo rey trames .x. de sos savis a Sidrac, lay on el estava liatz e gardatz (cat. part. pass.) (Libre de Sidrac, Bertran Boysset v. 257)
- Aspis es la serp que garda lo basme (Aisi son las naturas d'alcus auzels e d'alcunas bestias, anon. v. 76)
-
sorvegliare, tenere sotto guardia, fare attenzione
- comandet que Sidrax fos pres e liat de mans e de pes e ques el fos ben gardatz (cat. part. pass.) (Libre de Sidrac, Bertran Boysset v. 232)
- c'om si deu ben vas son seignor gardar (BdT 016,014, Albertet de Sestaro v. 29)
- e garda que sia en loc pres de pomier (Aisi son las naturas d'alcus auzels e d'alcunas bestias, anon. v. 170)
-
preoccuparsi
- e garda te que l'engiens del diable non te sobremonte (cat. 2 imp.) (Libre de Sidrac, Bertran Boysset v. 383)
-
tenere fuori tiro
-
guardarsi da, evitare
- Per q'ieu mi gart de lor (BdT 016,002, Albertet de Sestaro v. 29)
-
autosorvegliarsi
-
(rifl.) stare in guardia
-
rispettare, osservare (un precetto, una regola, un comportamento)
-
giudicare, valutare
- gardatz oimais si dei chantar d'amor (BdT 016,013, Albertet de Sestaro v. 8)
-
toccare, riguardare
-
prendere in considerazione, tenere in conto di, badare a
- e no·i gart sa ricor (BdT 016,002, Albertet de Sestaro v. 39)
- E no·y guardetz vostra valor (BdT 016,007, Albertet de Sestaro v. 11)
- met lo sieu e non garda com e non cerca ganh ni razon (BdT 016,015, Albertet de Sestaro v. 24-25)
-
controllarsi
Locuzioni
- gardar de
- prestare attenzione a (BdT 016,003, Albertet de Sestaro)
- se gardar de
- guardarsi da, stare in guardia da (BdT 016,002, Albertet de Sestaro)